City 1. Antologia opowiadań grozy

Kazimierz Kyrcz Jr, Dariusz Zientalak Jr, Jakub Małecki, Michał Centnarowski, Dariusz Muszer, Aleksandra Zielińska, Jerzy A. Kozłowski, Robert Cichowlas, Bartosz Ryszkowski, Arkadiusz Trzetrzelewski, Piotr Roemer, Paweł Ziętek, Łukasz Radecki, Paweł Przywara, Michał Galczak, Emil Strzeszewski, Daniel Podolak, Anna Szczęsna, Krzysztof Maciejewski, Dawid Kain, Adrianna Ewa Stawska

Antologia polskich opowiadań grozy pod redakcją i z posłowiem Bartłomieja Paszylka jest już trzecią książką w serii City. Poprzednie, czyli „Lost Angels” Krzysztofa Wasilonka i „Prawy, lewy, złamany” Dawida Kaina prezentowały wyrównany, wysoki poziom. Tym większą satysfakcję sprawia to, że omawiana pozycja w moim prywatnym rankingu wspięła się jeszcze wyżej. Być może przyczyna leży w różnorodności, jaką zaserwowano czytelnikowi – w trzystustronicowej książce zmieściły się bowiem dwadzieścia dwa świetne, bądź przynajmniej udane opowiadania.

Zaczynając od „Głowy do kochania” pióra Kazimierza Kyrcza Jra & Łukasza Śmigla oraz jego niezwykle udanej kontynuacji, czyli „Castingu na kata”, które to teksty w przewrotny sposób wygrywają nienowy w literaturze motyw twórcy i wpływu sztuki na jego życie, poprzez „Kleszcze rozpaczy” powracającego do literatury Dariusza Zientalaka Jra, swoim nowym tekstem udowadniającego, że nie stracił nic z cechującej jego wcześniejszą twórczość umiejętności budowania nastrojowych i wciągających niczym wirówka historii, przez… Cóż, to zdanie i tak jest już wystarczająco długie. Pora więc na chwilę oddechu. W recenzji można sobie na coś takiego pozwolić, natomiast „City 1” nie daje podobnej okazji, ponieważ kolejnym opowiadaniem w książce są „Płuca w płomieniach” Jakuba Małeckiego – tym razem błyszczącego w chwytającym za gardło połączeniu lumpen story i poezji.

Nie czas tu i nie miejsce, by opisywać z osobna każde z opowiadań, które trafiło do omawianego zbioru. Dość powiedzieć, że całkiem dobrze radzą sobie w nim nawet autorzy dotąd nie kojarzeni z grozą, jak choćby: Adrianna Ewa Stawska, Dariusz Muszer, Paweł Ziętek czy Paweł Przywara.

Nie mają się także czego wstydzić debiutanci: Bartosz Ryszowski czy Krzysztof Maciejewski, którego „Duch w skrzynce” każe zastanowić się nad sprawczą, a zarazem niszczycielską mocą słów.

Do trzech razy sztuka… Nie zawodzą więc na szczęście i starzy wyjadacze – Robert Cichowlas odważnym obyczajowo-wampirycznym „Spotkaniem po latach” wbija czytelnika w przysłowiowy fotel, a Dawid Kain ze swoim tekstem o muzycznym tytule „Epilepsja jest tańcem”, daje nam iście horrorowy freak show.

Coraz mocniejszym głosem przemawiają także młodsi stażem. Na uwagę zasługuje szczególnie Aleksandra Zielińska, Anna Szczęsna, Łukasz Radecki, no i Jerzy A. Kozłowski, którego „Similacrę” można zaliczyć do jednego z jaśniejszych, czy może raczej w tym wypadku mroczniejszych elementów antologii.

Moim faworytem w tym gronie jest „Pauza generalna” Piotra Roemera; rozpoczynająca się niespiesznym przybliżeniem głównego bohatera, nakreśleniem jego niby normalnej egzystencji, z której w odpowiednim momencie spada zasłona ułudy, no i zwieńczona wyjątkowo mocnym finałem.

Podobno są trzy rodzaje prawdy: ta, którą uznaję za najbardziej wiarygodną, głosi, że tę akurat książkę warto nabyć nie po to, by dobrze prezentowała się na półce, ale by pochłonąć ją z wypiekami na twarzy.

  • Autorzy: Kazimierz Kyrcz Jr, Dariusz Zientalak Jr, Jakub Małecki, Michał Centnarowski, Dariusz Muszer, Aleksandra Zielińska, Jerzy A. Kozłowski, Robert Cichowlas, Bartosz Ryszkowski, Arkadiusz Trzetrzelewski, Piotr Roemer, Paweł Ziętek, Łukasz Radecki, Paweł Przywara, Michał Galczak, Emil Strzeszewski, Daniel Podolak, Anna Szczęsna, Krzysztof Maciejewski, Dawid Kain, Adrianna Ewa Stawska
  • Wydawca: Forma
  • Data publikacji: październik 2009
  • Cena: 39,90
  • Format: 302 s.
  • Opis z okładki:

    Niniejszy zbiór opowiadań współczesnych polskich pisarzy w dużej mierze odzwierciedla to, co dzieje się obecnie w polskiej literaturze grozy. Zebrane w tym tomie utwory nie były dotąd publikowane. Większość z nich została napisana specjalnie z myślą o nim, a ich autorzy mieli całkowitą dowolność w wyborze formy i tematu. Mimo to obraz wyłaniający się z zamieszczonych w książce tekstów jest zaskakująco spójny, niesłychanie prawdziwy i konsekwentnie pesymistyczny. Jest to obraz współczesnego miasta – szarego, zindustrializowanego molocha pożerającego swoich mieszkańców od wewnątrz. Ponadto w tle poszczególnych tekstów pojawiają się pokrewne symbole, ich bohaterów dręczą podobne lęki, a z ich życia raz na zawsze wycięte zostały jakiekolwiek ślady miłości. Tym samym opisy świata prezentowanego przez poszczególnych autorów często nakładają się na siebie. W ich opowiadaniach widać smutną, a nierzadko przerażającą prawdę o naszej współczesności. O współczesności wypełnionej frustracją, wynikającą z wykonywania codziennych mechanicznych czynności, przesiąkniętej panoszącym się złem i epatującej makabrą. Znajduje ona swoje odzwierciedlenie w składających się na ten zbiór zabójczo zabawnych makabreskach, poruszających krótkich impresjach, a także we wzbudzających niepokój mrocznych opowiadaniach. Niepokój wzbudzają zresztą już same tytuły poszczególnych utworów. Choćby Płuca w płomieniach, Epilepsja jest tańcem, Człowiek z kowadłem, Konające peryferie, czy Casting na kata. Ci, którzy postanowią sprawdzić, co się za nimi kryje powinni wiedzieć, iż nie jest to lektura dla trwożliwych.