K: Twoje teksty potrafią wzbudzić silne emocje. Osobiście największe wrażenie wywierają na mnie, gdy w otaczającym świecie zmieniasz jeden niewielki element lub wprowadzasz szokującą scenę (np. właśnie ten fragment z „Tracę ciepło” z dziećmi rzucającymi psu petardę). Czy to jest Twoja recepta na „ruszenie” czytelnika?

ŁO: Skłamałbym, gdybym powiedział, że nie. Mnie zależy na silnych emocjach, samemu mi towarzyszą podczas pisania, więc miło, gdy ktoś się na mnie oburza, wzrusza się lub czuje niepokój. Scena z psem jest szczególna, nie jesteś pierwszym, który mi ją wypomniał. To takie zagranie definiujące poniekąd książkę, transparent z informacją, ej, kolego, koleżanko, lekko nie będzie. Zabawne jest co innego, otóż emocje czytelnika w tym wypadku nie są moimi, ja świetnie bawię się, wymyślając, pisując takie sceny. Odnośnie litrów krwi, to literatura zawsze przegra z kinem, bo w filmie krew jest czerwona i naprawdę chlapie, książka działa inaczej, na poziomie sceny, zdystansowania się lub przybliżenia języka.

K: Można powiedzieć, że przypięła się do Ciebie łatka twórcy horrorów, ale niektóre z Twoich najnowszych tekstów odchodzą daleko od grozy. Znudziła Ci się ta konwencja, czy też chcesz spróbować sił na innym polu?

ŁO: Dorastałem do takich tematów, do takiego pisania jak w ostatnich tekstach. Myślałem o tym dużo wcześniej, niż się odważyłem. Ale rzecz najważniejsza, nie kombinuję. Pisanie w kraju, gdzie nikt nie czyta jest czymś szalonym, więc głupstwem byłoby jeszcze bawić się w koniunkturę. Piszę o tym, o czym chcę, co chwyci za flaki, co nie chce wyjść z głowy, prędzej czy później przenosi się do kompa. Mam swoje nawyki, swoją estetykę, ale jutro mogę napisać ci powieść głównonurtową albo zwykłe fantasy, naprawdę nie wiem, bo to jest za mną. Czasem czuję się jak medium, przez które mówią duchy. Pewne rzeczy zwyczajnie się zjawiają. Jeziora się zjawiły. Popiel do mnie przyszedł. I tak dalej. Problem w tym, że tekstów jest coraz więcej, więcej, a nie chcę się powtarzać, zależy mi, żeby każde opowiadanie było odmienne od poprzednich, książka od książki – totalnie inna. To trudne, jeśli piszesz obsesjami, więc czasem kombinujesz na poziomie zmiany konwencji (odejście od horroru) lub scenografii, z tego powodu odwiedziłem Polskę Ludową, sam, oraz z Jarkiem, w towarzystwie psa i klechy. To kombinowanie czasem jest trudne, bo chcę swoją robotę robić coraz lepiej, a przecież talentu mi nie przybywa.

więcej 

Podobno przed śmiercią się polepsza. Włączyłem radio, pokręciłem od szumu do szumu, aż znalazłem dziwną audycję, na wpół słyszalną. Ludzie coś mówili, wsłuchałem się i zrozumiałem, że rozmawiają o mnie. Brzęczało szkło, ktoś się śmiał, kobieta płakała, zaraz, jaka kobieta, to przecież Kamila, nikt inny, nie wiedziałem, czemu jej smutno. Za chwilę inny głos. Mówiono przez trzaski.
- To nie było tak, że każdemu zaraz pomógł, ale, mi się wydaje, że jak widział autentyczną krzywdę, potrzebę, to ruszał. Dyskretnie. Czasem przy wódce opowiadał, kogo pchnął, wokół kogo się zakręcił. Jakby ktoś mi teraz powiedział bydlę, w mordę bym dał, w mordę normalnie. Długo żył. Nagle umarł. Długo.
Trzask, szur.
- A wiecie, że kiedyś dawał radę? Pamiętam, jak oknem skakał, kiedy żona przyszła. Albo jak robiliśmy czujki, (szuru, szuru), bo on akurat robił taką studentkę kiedyś, jeszcze na obozie, a że był z narzeczoną, to tamci poszli ją urżnąć, tę narzeczoną, a on wywijał w krzakach i w deszczu. Nie powinienem tego mówić. No ale co?
Szrrrrrrra. Przykręcam.
- To tak się mówi, kochał kobiety. Wszystkie kobiety świata. Ale jako kobieta powiem, że to dziwkarz był. Fiut i dziwkarz. Uroczy.
Truuuuu…
- Był kiedyś u mnie, raz. Na wódkę. Już nie bardzo mógł, ale pił. Nogi mu siadały i tak śmiesznie człapał. Wypiliśmy prawie wszystko, a on wrócił spod drzwi, przyszedł i jeszcze się stuknęliśmy w progu. Zszedł po schodach i już go nie widziałem.
Jeszcze ruszyło.
- Nie wyobrażam go sobie, jak był młody, wiesz? Nie umiem. Takim bezradnym był człowiekiem, co chce, a nie może. Złoszczę się na niego, choć nie powinnam.
Słuchałem audycji z własnej stypy.

Całość w numerze lipcowym

Pojawiła się cała szkoła literacka zbudowana według zupełnie nowych, strukturalnie odmiennych zasad: nie z odgórnej myśli, z charakteru silnej jednostki, lecz z ruchu oddolnego. W wielkim uproszczeniu można rzec, iż to rynek – zapotrzebowanie czytelnicze – ją stworzył. Chodzi o polskich autorów fantastyki wydających w Fabryce Słów i autorów na nich się wzorujących.

Pamiętamy, jak to zwykło się mówić o trendach w literaturze: w sensie szkół, ośrodków myśli, zgromadzeń autorów, gdzie następuje krystalizacja programów, wzajemne zarażanie się stylami, tematyką, ucieranie podświadomego wzorca tego, co jest “na czasie”, co “się pisze”.

Tak się nadal mówi w literaturoznastwie, w historii literatury. Natomiast współcześnie w Polsce, jak się zdaje, życie literackie zbyt słabej jest kondycji, by generować podobne fenomeny.

Przyzwyczailiśmy się zresztą szukać ich wokół redakcji pism literackich (jak “Brulion”), wokół osobowości wielkich redaktorów (jak Giedroycia w “Kulturze”).

Tymczasem pojawiła się cała szkoła literacka zbudowana według zupełnie nowych, strukturalnie odmiennych zasad: nie z odgórnej myśli, z charakteru silnej jednostki, lecz z ruchu oddolnego. W wielkim uproszczeniu można rzec, iż to rynek – zapotrzebowanie czytelnicze – ją stworzył. Chodzi o polskich autorów fantastyki wydających w Fabryce Słów i autorów na nich się wzorujących. (Oczywiście obrys nie będzie w 100% precyzyjny: FS wydała także książki paru autorów zdecydowanie spoza tej tradycji, jak Michalski, Twardoch, Cyran czy właśnie Łukasz).

Idzie także o czytelników – trzeba bowiem brać pod uwagę sprzężenie zwrotne: nie tylko czysto ekonomiczne (czego kupują więcej, tego więcej się pisze), ale z kontaktów bezpośrednich autor-czytelnicy. Można mówić o zjawisku “czytelnicy Fabryki Słów”, jako że ujawniła się grupa czytelników, którzy kupują książki wydane przez FS nie dlatego, iż są to książki danego autora, czy wręcz konkretne tytuły, ale ponieważ są to książki Fabryki Słów.

Fakt, że mamy tu do czynienia z tzw. literaturą popularną, nie podważa samego zjawiska, wyjątkowego przecież w naszej kulturze.

Reszta na onet.pl czyli tutaj

Joanna Mika

***

pokazał mi brata -
zgiął go w pół, mały krył się na widowni
on podszedł i jak materac – w pół!
skuczałam, więc
pokazał mi brata – brezent i jedyne do rozpoznania
stopy
zarządził drugi akt
i już zapraszałam go na herbatę
przechadzał się w pelerynie
taki zasadniczy,
nam z Jarkiem dłonie w siebie wrastały
język cierpł i nie wolno było się zdradzić.
Zawołał Jarka do siebie i zasnął
uciekłam gubiąc buty po pomoc
Sąsiadka mówi: zadzwoń,
niech się Jarek obudzi, wymknie
Zadzwoniłam.
Przerwał mu rozmowę.
Wiedziałam, że niedługo mi go pokaże.

Program do obejrzenia  TUTAJ