Pears mistrzem narracji
Posted by crusia on 10 mar 2010 | Tagged as: książki
Kryminał historyczny Iaina Pearsa to odrobinę postmodernistyczna historia pewnego morderstwa i zdrady, w którą zamieszani zostają mieszkańcy post-cromwellowskiego Londynu i okolic, opowiadana przez cztery różne osoby: medyka, syna zdrajcy, kryptografa i antykwariusza. Każda z nich jest też pośrednio lub bezpośrednio zamieszana w relacjonowane wydarzenia, co nie tylko czyni ich mało obiektywnymi, ale też sprawia, że „Którędy droga?” to niezła łamigłówka.
To, co autor wyczynia z funkcją subiektywnego narratora jest wręcz niesamowite. Pierwsza część niczego szczególnego nie zapowiada, a czytelnik po jej przeczytaniu zastanawia się tylko, co takiego może się zdarzyć na pozostałych pięciuset stronach, skoro historia wydaje się już zakończona. Tymczasem Pears pokazuje nam ją z jeszcze trzech innych perspektyw, nie tylko dodając w ten sposób mnóstwo szczegółów i dobudowując całkiem sporo nowych wątków – zaczyna również prostować informacje podane przez poprzedników. Nigdy nie wiadomo, ile dany narrator nazmyślał, ile faktów przeinaczył, a ile źle zinterpretował. Pisarz daje pewne mniej lub bardziej subtelne wskazówki, ale to czytelnik sam musi osądzić każde z doniesień narratorów. Nie muszę chyba dodawać, że dla tych wielbicieli kryminałów, którzy w trakcie lektury lubią pobawić się w detektywa, to wspaniała rozrywka. Continue Reading »
Miejscem akcji powieści Arnaldura Indridasona nie jest bagno, lecz Reykjavik z początku nowego millenium. Gdyby traktować tytuł odrobinę bardziej metaforycznie, wszystko by się zgadzało – powieść rozpoczyna scena, w której komisarz policji Erlendur Sveinsson, prywatnie mieszkający samotnie rozwodnik i ojciec młodej narkomanki, wraz z ekipą policjantów przeszukuje mieszkanie ofiary morderstwa. Autor sukcesywnie stara się udowodnić, że wykorzystane w tytule „bagno” znakomicie oddaje realia, w których żyją bohaterowie powieści. Dlatego, choć Erlendur jest przekonany, że każde islandzkie morderstwo jest proste, odnalezienie zwłok Holberga rozpoczyna śledztwo, które ujawni wiele bolesnych tajemnic. 
Bolszewicka Rosja, trzy lata przed wybuchem drugiej wojny światowej. Kapitan Aleksiej Dmitrijewicz Korolew dowiaduje się, że w cerkwi znaleziono zmasakrowane ciało zakonnicy. Na pierwszy rzut oka widać, że została torturowana, a skala obrażeń sugeruje, iż trudno było ją nakłonić do wyjawienia swoich sekretów. Sprawa komplikuje się, gdy Korolew odkrywa, że zamordowana była cudzoziemką. Wkrótce okazuje się, że to dopiero początek niespodzianek, a w sprawę angażuje się NKWD.
