Wielka księga horroru. Tom pierwszy i drugi

Peter Atkins, Michael Bishop, Ramsey Campbell, Mark Chadbourn, Christopher Folwer, John Gordon, Elizabeth Hand, Glen Hirshberg, Caitlín R. Kiernan, Jay Lake, Joel Lane, F. Gwynplaine MacIntyre, Richard Christian Matheson, David Morrell, Mark Morris, Kim Newman, Nicholas Royle, Lynda E. Rucker, Geoff Ryman, Mark Samuels, Al Sarrantonio, David J. Schow, Don Tumasonis, Gene Wolfe

Stephen Jones to jedna z najbardziej zasłużonych postaci dla literackiego horroru. Od 1990 r. popularyzuje grozę rokrocznie wydając potężne antologie „The Mammoth Book of Best New Horror” (przez pierwszych sześć lat wspólnie z Ramsey’em Capbellem), a od czas do czasu inne „mamuty” traktujące m.in. o wampirach, zombie, potworze Frankensteina, wilkołakach i innych monstrach; serie „Dark Voices”, „Dark Terrors”, a także antologie okolicznościowe („Dark Detectives” czy „Tales of Vacation Horror”). Za swe dokonania był nominowany i otrzymał masę nagród, m.in. Bram Stoker, British Fantasy, World Fantasy, International Horror Guild, Hugo. Dzięki Fabryce Słów mamy okazję zapoznać się z „Mamutem” numer 18, wydanym w 2007 roku. Niestety polskie wydanie „Wielkiej księgi horroru” zostało rozdmuchane do dwóch tomów, ale mimo tego i tak warto. 

Tematyka antologii jest wiadoma. Mamy tu przekrój przez praktycznie wszystkie klasyczne motywy grozy, które jednak zanurzone są w sosie świeżości i niestandardowego podejścia do tematu. Stephen Jones przy doborze tekstów mocno zwraca uwagę na ich jakość. Najciekawiej ze wszystkich prezentują się znakomite opowiadania Marka Morrisona „Czego nienawidzi natura” o mężczyźnie, który w osamotnieniu przeżyje dziwną, koszmarną przygodę; Jay’a Lake’a „Amerykańscy zmarli”, gdzie autor w dystopijnej wizji przedstawia swoja wersję amerykańskiego snu; i przewrotne „Głęboko” Ramsey’a Campbella przedstawiającego studium agonalnej wiary człowieka żywcem zakopanego pod ziemią. W zadumę wprowadzają piękne i delikatne „Krokusy” Elizabeth Hand traktujące o nadziei na lepszą przyszłość. Z kolei mocne „Łkanie pośród ciszy” Gene’a Wolfe’a przeraża niesamowitym portretem mordercy, który w końcu odnajduje właściwą dla siebie karę. Świetnie, w swym bardzo króciutkim opowiadaniu „Szafki”, wypada Richard Matheson ukazujący prawdziwy horror osoby nie potrafiącej zmusić się do jedzenia. Przytoczone powyżej przykłady to zaledwie wierzchołek znakomitej uczty dla miłośników niekonwencjonalnego horroru. Dzięki Jonesowi mamy okazję zapoznać się ze sporą ilością młodych lub po prostu nieznanych u nas autorów, którzy już dawno przejęli pałeczkę po Stephenie Kingu, Grahamie Mastertonie i innych tuzach zeszłowiecznej grozy. 

O ile same opowiadania stoją na bardzo wysokim poziomie, o tyle polska edycja mocno zawodzi. Tytuł sugeruje, że w środku czeka nas niezła ilość tekstów, niestety w rezultacie otrzymujemy dwa standardowe zbiorki opowiadań, które osobno nie zasługują na miano „Wielkich”. Ukazanie się na polskim rynku pierwszego „mamuta” nie powinno przejść bez echa, powinno być to wielkie wydarzenie zarówno dla wydawcy, jak i czytelników, a tymczasem książeczki zgubiły się po prostu w tłumie. Gdyby całość ukazała się, tak jak powinna, w jednym woluminie, z pewnością wywarłaby zupełnie inne wrażenie. A tak mamy dwa, rozdmuchane do 400 stron tomy, gdzie w oryginale jest ich 512, w tym siedemdziesięciostronicowy i arcyciekawy wstęp Stephena Jonesa. Wydawca ugłaskał mnie nieco świetnymi grafikami Daniela Grzeszkiewicza, które robią olbrzymie wrażenie. Mimo wszystko nalegam, aby zapoznać się z tą antologią, bo nieprzerwanie od dwudziestu lat jest to najlepsza seria grozy po obu stronach oceanu. 

  • Autorzy: Peter Atkins, Michael Bishop, Ramsey Campbell, Mark Chadbourn, Christopher Folwer, John Gordon, Elizabeth Hand, Glen Hirshberg, Caitlín R. Kiernan, Jay Lake, Joel Lane, F. Gwynplaine MacIntyre, Richard Christian Matheson, David Morrell, Mark Morris, Kim Newman, Nicholas Royle, Lynda E. Rucker, Geoff Ryman, Mark Samuels, Al Sarrantonio, David J. Schow, Don Tumasonis, Gene Wolfe
  • Tytuł oryginalny: The Mammoth Book of Best New Horror: Volume Eighteen
  • Przekład: Marta Kisiel
  • Wydawca: Fabryka Słów
  • Data publikacji: styczeń 2010
  • Cena: 31,90 zł x 2
  • Format: 400 s. + 376 s.
  • Opis z okładki:

    Tom pierwszy:

    Nie zamykaj oczu, strach nie zniknie. Czytaj z szeroko otwartymi…

    Ostatni pociąg metra odjeżdża poza rozkładem. Podobno do opuszczonych, zamkniętych stacji, przy wtórze niedokończonych opowieści jego pasażerów. Poznaj cenę, jaką płacimy, by się nie bać. Sprawdź, czego nienawidzi natura i kto pracuje na nocne zmiany w muzeach. Zajrzyj na cmentarz, gdzie grabarze znajdują trumny otwarte od spodu. Poczuj, co znaczy być amerykańskim zmarłym w świecie rządzonym przez księży z miasta.

    Leć między zimnym księżycem a ziemią. Jak ćma… Prosto w płomień…

    Al Sarrantonio - Lato
    Ramsey Campbell - Głęboko
    John Gordon - Nocna zmiana
    Christopher Flower - Luksus krzywdzenia
    Mark Samuels - Pociągi specjalnego nadzoru
    Elizabeth Hand - Krokusy
    Mark Morris - Czego nienawidzi natura
    Lynda E. Rucker - Ostatni krąg
    Jay Lake - Amerykańscy zmarli
    Peter Atkins - Między zimnym księżycem a ziemią
    Gene Wolfe - Łkanie pośród ciszy
    Nicholas Royle - Błąd scenariusza
    Michael Bishop - Opętany snami pacjent doktor Pridy
    Mark Chadbourn - Których zostawiamy
    Joel Lane - Moja
    David J. Schow - Pogrzeb


    Tom drugi:

    Być może, nienazwane nie może mieć imienia. Nigdy.

    Być może, my, ludzie, dumni władcy własnych krain, jesteśmy tylko kruchymi lalkami. Marionetkami, które wciąż i wciąż grają w jakimś opętanym teatrze, budząc ledwie śmiech diabła…
    A gdy wreszcie oswoimy swój świat, nazwawszy go poznanym i bezpiecznym, w jednej przenikającej chłodem sekundzie coś lub ktoś roznieca nowy spektakl przerażenia.

    Jak nieskończenie wiele ludzkich światów, tak nieskończoną jest liczba lęków…

    Don Tumasonis - Rzucony
    Caitlin R. Kiernan - Wszystkie domy zniknęły, zalało je morze
    David Morrell - One
    F.Gwynplaine MacIntyre - Mechaniczny horror
    Richard Christian Matheson - Szafki
    Geoff Ryman - Piękna córka Pol Pota
    Glen Hirshberg - Uśmiech diabła
    Kim Newman - Człowiek, który wysiadł z Pociągu Duchów